Prachtige novellen van klassieke snit

Over Rivieren van Martin Michael Driessen

Martin Michael Driessen - RivierenEen novelle, kom er maar eens om. Een roman, met afstand het populairste literaire genre, díe lezen we. Verhalen en novellen hebben het minder lezers te stellen. Ronduit zonde, zeg ik daar meteen bij, want de novellenbundel Rivieren van Martin Michael Driessen (1954) is schitterend. De grote constante in alle drie de novellen is de prominente rol die rivieren spelen. Maar wie goed leest, ontdekt dat er tal van kleine elementen zijn – een naam, een beeld – die in meerdere verhalen terugkomen, wat de bundel een mooie samenhang geeft. Lees verder “Prachtige novellen van klassieke snit”

Sterven als een onheilige

Over Onheilig van Roos van Rijswijk

roos-van-rijswijk-onheiligDebutanten hebben een ‘wit achterland’, om met Kees Fens te spreken. Ze dragen nog geen oeuvre mee waardoor je eigenlijk al een mening hebt nog voor je gaat lezen. Tegelijk is het niet helemaal waar natuurlijk, want zo’n debutant heeft vast al wel ergens een verhaal gepubliceerd in een tijdschrift, of een blog of column. Maar een garantie voor een goede roman is dat allerminst en de verrassing is des te groter als je een sterk debuut in handen hebt. Onheilig van Roos van Rijswijk is zo’n debuut. Lees verder “Sterven als een onheilige”

De kleine man en de oorlog

Over Mijn kleine oorlog van Louis Paul Boon

Louis-Paul-Boon-Mijn kleine oorlog‘Ge zoudt liever een ander boek schrijven.’ Zo opent Louis Paul Boon Mijn kleine oorlog. Een ander boek dat ‘groter, dieper, mooier’ is, een allesomvattend, definitief boek ‘van de kleine man tegenover de grote oorlog’. In plaats daarvan roept Boon met Mijn kleine oorlog  in 28 losstaande anekdotes de oorlogssfeer op. Lees verder “De kleine man en de oorlog”

Verhalen van letters

Over Just my type van Simon Garfield

Just My TypeLaatst zag ik een reclame op tv: een pan staat op het vuur; door een ruitje in het deksel zie je de groenten stomen. De prijs verschijnt in beeld, 34 euro geloof ik. Meteen weet je dat het een pan van Ikea is. Niet zozeer door die prijs, maar door het herkenbare lettertype. Wat in het geval van Ikea ook weer heel gek is eigenlijk, omdat hun lettertype, Verdana, sinds 1996 door Microsoft standaard wordt meegeleverd met Windows. Just my type is een boek over dit soort kwesties. Simon Garfield neemt verschillende lettertypes onder de loep: geen technische verhandeling zoals in De letterfontein, maar hij vertelt de verhalen achter de verschillende letters en hun makers. Zijn aandacht voor verschillende lettertypes werkt aanstekelijk en na lezing van zijn boek is het moeilijk om geen oog meer te hebben voor de manier waarop iets geschreven is. Lees verder “Verhalen van letters”

Op zoek naar de zevende functie van taal

Over De zevende functie van Laurent Binet

De zevende functie van taal - Laurent BinetOp 25 februari 1980 wordt literatuurcriticus, semioticus en linguïst Roland Barthes in Parijs aangereden door een busje. 2 augustus: het station in Bologna wordt verwoest door een bomaanslag. 81 mensen overlijden, 200 mensen raken gewond. 16 november: filosoof Louis Althusser wurgt zijn vrouw Hélène. 10 mei 1981: François Mitterrand wint de Franse verkiezingen en wordt president. In Laurent Binets nieuwe roman De zevende functie van taal hebben al deze historische gebeurtenissen met elkaar te maken. In een intelligente thriller slalomt Binet heerlijk tussen verleden en verbeelding. Lees verder “Op zoek naar de zevende functie van taal”

Betekenis geven aan iets mysterieus’

Over Waarom komt U ons hinderen van Willem Jan Otten

Waarom komt U ons hinderen - Willem Jan OttenNa het lezen van Philip Huffs essays vroeg ik me af op welke manier je wel moet schrijven over literatuur zodat het interessant wordt. In de hoop een goed voorbeeld te vinden pakte ik Waarom komt U ons hinderen van Willem Jan Otten uit de kast. Waarom komt U ons hinderen is een bundeling essays over veertien helden: schrijvers, denkers en filmers. De kern is religie, al is het niet een poging om stap voor stap Ottens bekering te rationaliseren. Het is eerder ‘een poging om achteraf aan iets mysterieus’ betekenis te geven, aan de hand van schrijvers en kunstenaars die, hoe dan ook, zichzelf beschouwen als dienaars van een mysterie.’ Het is dat mysterie waarin Otten iets van Christus herkende. Lees verder “Betekenis geven aan iets mysterieus’”

Dichtung en Wahrheit

Over Huis voor het hiernamaals van Guido Snel

Huis voor het hiernamaals Guido SnelHoe goed kun je een ander kennen? Waar houdt de geschiedschrijving op en begint de verbeelding? In de bundel Huis voor het hiernamaals brengt Guido Snel de levensverhalen bijeen van zijn dierbaren, van bewonderde schrijvers tot zijn eigen familie. In vijftien verhalen beschrijft hij hun levens en reflecteert hij op het vermogen om ze te kúnnen beschrijven. Snel ontziet zichzelf daarbij niet: ‘Zo raak ik de pijn niet. Het scalpel moet dieper, in mijn eigen vlees, in dat van mijn ouders. Maar hoe doe je dat, snijden in je eigen vlees?’ Lees verder “Dichtung en Wahrheit”

Nooit meer slapen: het boek was beter anders (II)

Deel 2 van een tweeluik over Nooit meer slapen van Willem Frederik Hermans en de verfilming Beyond sleep

beyond_sleep_36000346_ps_-21010-800-600Een onverfilmbaar boek noemde Jan Blokker, voormalig directeur van het Filmfonds, Nooit meer slapen. Vaak werden er plannen gemaakt, maar steeds werden ze niet gerealiseerd. Ik herinner me het Willem Frederik Hermans filmfestival op de UvA meer dan tien jaar geleden. Daar werden de verfilmingen vertoond van de verhalen ‘Paranoia’ en ‘De blinde fotograaf’ van Adriaan van Ditvoorst uit de jaren zestig en zeventig en kwam regisseur Gerrard Verhage praten over zijn plannen voor een film van Nooit meer slapen. Het zou wederom bij een plan blijven. Tot nu: Boudewijn Koole heeft met Beyond sleep – naar de Engelse titel van het boek – een dappere verfilming van Hermans’ roman gemaakt. Lees verder “Nooit meer slapen: het boek was beter anders (II)”

Nooit meer slapen: het boek was beter anders

Deel 1 van een tweeluik over Nooit meer slapen van Willem Frederik Hermans en de verfilming Beyond sleep

Willem Frederik Hermans - Nooit meer slapenNatte sokken, overal muggen en nooit wordt het donker. In Willem Frederik Hermans’ meesterwerk Nooit meer slapen ondergaat de ambitieuze geoloog Alfred Issendorf vele ontberingen in een poging om de hypothese van zijn promotor te bewijzen: de meren in het noordelijke deel van Noorwegen zijn niet gevormd door ijs zoals algemeen wordt aangenomen, maar door meteoorinslagen. Ik las de roman meer dan tien jaar geleden voor het eerst. Het is me altijd bijgebleven als een groots werk, en bij herlezing nu — naar aanleiding van de verfilming Beyond sleep — vind ik het zo mogelijk nog beter. Lees verder “Nooit meer slapen: het boek was beter anders”

Literatuur en leven

Over: Philip Huff – Het verdriet van anderen

Philip Huff - Het verdriet van anderen‘Een turbulente en hectische tijd als deze vraagt om rust, reflectie, overzicht en werkelijke verbinding, om meer te weten te komen. Om dieplezen. Romans bieden die mogelijkheid.’ Aan het woord is Philip Huff in zijn essaybundel Het verdriet van anderen. Deze bundel leest als een persoonlijke leesgeschiedenis van Huff, waarin hij de boeken die het meest voor hem betekend hebben verbindt met zijn eigen leven. Hij wisselt stukken over literatuur af met een verslag van zijn tijd in het ziekenhuis voor een hartoperatie en de reis die hij daarna naar Nieuw-Zeeland maakte. De grote vraag in deze bundel is wat literatuur voor betekenis heeft. Lees verder “Literatuur en leven”

Blijf op de hoogte