Het volledige leven

Willem Otterspeer - De mislukkingskunstenaarWat is een biografie? Is het wetenschap? Mensen promoveren erop. Is het een literair genre? Volgens mij toch ook wel. Wat moet een biografie doen? Waarom lees ik ze – soms? Eigenlijk heel eenvoudig: om meer te weten te komen over iemand. Maar hier begint het: wat wil ik van die iemand weten? Als ik mij even beperk tot de biografieën van schrijvers: wil ik meer weten van hun werk (dat ik bewonder) of meer van het leven? In ieder geval hun werk. En van hun leven ook wel iets; volgens mij hangen werk en leven samen. Maar hoeveel wil ik dan weten?

Ik ben denk ik in het leven van een schrijver geïnteresseerd voor zover het met zijn werk te maken heeft. Nu wil ik ook niet heel kinderachtig zijn; dat leven mag mooi beschreven zijn met leuke anekdotes. Maar de biograaf moet de verleiding weerstaan om alles maar op te schrijven. Lees verder “Het volledige leven”

Bijzonder geslaagd experiment

Black BoxHet mocht geen experiment worden. Een verhaal via Twitter moet meer zijn dan gewoon een verhaal zin voor zin tweeten. En dus schreef Egan – ze werkte er, met tussenpozen, een jaar aan – een serie tweets die bij elkaar een verhaal vormen: Black Box. Ze schreef het in een Japans notitieboek met acht vakjes per pagina, ieder vak net groot genoeg voor de 140 tekens die een tweet groot mag zijn. Zo te werk gaan is wel degelijk een experiment – een geslaagd experiment mag ik wel zeggen.

Ik heb het verhaal niet in een keer gelezen, maar verspreid over tien dagen zoals het in eerste instantie via Twitter verspreid gepubliceerd werd. Je moet je een beetje beheersen om niet alles in een keer te lezen, maar dat loont wel. Wie het in een keer leest, zou het misschien te snel zat zijn. Je merkt bij het lezen echt dat het verhaal als tweets geschreven is. Het zijn geen zinnen in een verhaal met afwisseling tussen lange en korte, zinnen met handeling, beschrijving en dialogen; het zijn stuk voor stuk tweets die ook los van elkaar overeind moeten blijven staan – oneliners haast. Lees verder “Bijzonder geslaagd experiment”

Twitteratuur

twitteratureLiteratuur en Twitter: een vruchtbare combinatie? Is literatuur geschikt voor het kortademige Twitter? Nu bestaan er natuurlijk (ultra)korte verhalen. Die zouden met gemak op Twitter kunnen, zeker Hemmingways beroemde six word story: ‘For sale: baby shoes, never worn.’

Maar hoe zit het met langer werk? Penguin heeft er zo’n boekje van, genaamd Twitterature. Literaire klassiekers worden in een aantal tweets samengevat. Best een aardig idee, maar het resultaat is een beetje flauw. Daan Heerma van Voss ging een stap verder. Hij vatte zijn roman Zonder tijd niet samen op twitter, maar kwetterde de tekst integraal door. Of dit het leesplezier verhoogt, weet ik overigens niet – het zal wel lang duren. Lees verder “Twitteratuur”

Een illusie armer

Butchers Crossing‘Schrijvers en publiek hebben elkaar gevonden in een onvoorspelbaarheid waar geen marketingplan tegenop kan. Ze rennen over de steppen, de industrie in verwarring achterlatend. Dat is een bevrijding voor iedereen,’ schreef Arjen Fortuin over het boekenjaar 2013. We zijn moe na de ‘plofboeken’, van voetballerbiografie tot clitlit, die de industrie ons door de strot heeft geduwd met grote marketingacties. Nu kiezen wij lezers zelf weer wat we willen lezen. En dan kiezen wij lekker klassieke schrijvers: Isaac Babel, Simon Carmiggelt en John Williams. We hebben behoefte aan goede literatuur, na in 2012 een jaar lang meegenomen te zijn van hype naar hype. Lees verder “Een illusie armer”

2013: het jaar in boeken

Een jaar geleden begon ik met justread, voornamelijk om bij te houden wat ik allemaal las. Nu een jaar verder: hoe was 2013 als boekenjaar? Ik kijk terug en zie dat ik slechts twintig boeken heb gelezen – een snellezer ben ik nooit geweest. Infinite Jest hield mij ruim drie maanden bezig en daarbij las ik ook literaire tijdschriften. Terugkijkend zie ik ook dat ik niet ben toegekomen aan Winterhanden van Stephan Enter, wat ik vorig jaar echt nog van plan was. Te veel andere boeken drongen voor. Enter schuift door naar 2014 – echt. Lees verder “2013: het jaar in boeken”

‘Gewone mensen verdienen ook hun verhalen.’

D. Hooijer - Sleur is een roofdierEen aantal jaar geleden las ik het verhaal ‘Sleur is een roofdier’; nu ook de rest van deze verhalenbundel van D. Hooijer. Ik herinnerde me van het eerste verhaal alleen nog dat het goed was, maar hoe of wat verder, waar het over ging – ik was het vergeten. Bij herlezing nu verbaast het me vooral dat ik toen niet meteen ook de rest van de bundel heb gelezen. Waarom ben ik gestopt? Het is namelijk een fenomenaal boekje van D. Hooijer.

Bij verschijning van Sleur is een roofdier schreef Kees ’t Hart in de Groene: ‘Hooijer bekommert zich meer om het schrijven van zinnen dan om verhalen. Haar verhalen zijn in hoofdzaak vehikels voor haar zinnen.’ Dit is exact hoe ik het boek ook gelezen heb. Ik had minder oog voor het verhaal, zo vaak kwam ik een prachtzin tegen. Deze bijvoorbeeld: Lees verder “‘Gewone mensen verdienen ook hun verhalen.’”

Letters, letters, letters

De letterfontein Typografie is een prachtonderwerp. Ja, natuurlijk, iedereen kent wel een mooie letter. Zo vind ik dat niets zo fijn leest als een Bembo. En anders een Garamond, die lijkt erop – zegt een leek zoals ik. Iemand die wel geschoold is in de typografie ziet eindeloos verschillen. Bijvoorbeeld in hoe de buik van de onderkast-b vastzit aan de stok. Een detail, zou je zeggen, maar juist in die details laten letters hun karakter zien.

Nu heb ik er een boek over, hoe letters er uitzien: De letterfontein. Dit boek bevat echt alles wat je maar zou kunnen willen weten over letters. Hoe ze er uitzien, hoe ze ontworpen worden, hoe ze zijn ontstaan, welke soorten er zijn…alles. Het is dan ook een handboek voor letterontwerpers, niet echt gericht op de gewone lezer. Om een voorbeeld te geven: er is een sectie over bekende lettertypen en welke alternatieven je daarvoor zou kunnen nemen. Als je geen Adobe Garamond hebt, dan moet je maar een Stempel Garamond nemen, of een Linotype Garamond. Lees verder “Letters, letters, letters”

Ontdekkingen in 2013: Joost de Vries

joost de vries de republiekRecensieweb vroeg mij naar mijn ‘ontdekking van 2013’. Daar hangt wel een flinke beperking aan vast. Het moet Nederlands zijn. En het moet uit 2013 zijn. En als het even kan ook nog een debuut of anders iets van een jonge schrijver. Daar had ik er nu niet zo heel veel van gelezen. Wel veel Amerikanen of Nederlandse boeken uit eerdere jaren, zoals dat van Otto de Kat en natuurlijk werk van Hermans.

Van Arjen Lubach had ik nog nooit iets gelezen, dus in die zin een echte ontdekking, maar hoewel spannend, toch geen echt meesterwerk – zo’n ontdekking voelt toch ook als een aanbeveling en tja, zou ik het echt aanbevelen? Dan Gilles van der Loo: ook nog nooit iets van gelezen, maar ja: stilistisch leuk, inhoudelijk schiet het te kort. Mijn ontdekking is dus Joost de Vries met De republiek. Niet het beste boek van het jaar of wat ik dit jaar heb gelezen, maar ik houd wel van zijn durf om een intelligente roman te schrijven. Het onderstaande staat op Recensieweb. Lees verder “Ontdekkingen in 2013: Joost de Vries”

Je leven online

Dave-Eggers-The-CircleGroot nieuws in juni van dit jaar: Edward Snowden onthulde documenten van de Amerikaanse geheime diensten over hoe zij wereldwijde communicatie in de gaten houden. En natuurlijk de schandalen over het afluisteren van verschillende staatshoofden. Er is toch zoiets als privacy? Terecht dat men zich hierover opwindt en de vraag is zeker gerechtigd hoe ver dit soort praktijken mag gaan ten behoeve van staatsveiligheid. Aan de andere kant is het misschien wel stuitender hoeveel privégegevens men vrijwillig uit handen geeft, ofwel in een post op een sociaal medium ofwel door simpelweg ‘akkoord’ te drukken bij het gebruik van een programma of app. Je geeft toestemming voor… ja wat eigenlijk – inderdaad, ik lees ze ook niet, die algemene voorwaarden. Het gevolg is evenwel dat je telefoon per dag 350.000 keer informatie deelt met onbekenden, zoals advertentiebureaus, zonder dat je het weet. Lees verder “Je leven online”

Bekentenissen van een verzamelaar

Julian Barnes - A life with booksOngetwijfeld zal A life with books, een kort essay van Julian Barnes, door velen bespottelijk worden gevonden. Kun je liefde voor boeken uitleggen aan iemand die het niet kent? Ik geloof het niet. Kun je uitleggen waarom je met liefde meer geld betaalt voor een mooi gebonden boek, terwijl je ook het e-book kunt downloaden dat veel/iets goedkoper is – en wat een vreugd, je hoeft de stad niet in om naar een boekwinkel te gaan.

My last novel would have cost you £12.99 in a bookshop, about half that (plus postage) online, and a mere £4.79 as a Kindle download. The economics are unanswerable. Yet, fortunately, economics have never entirely controlled either reading or bookbuying.

Het is dan ook meer een essay voor iedereen die het allang met hem eens is en van boeken houdt – iemand zoals ik. Lees verder “Bekentenissen van een verzamelaar”

Blijf op de hoogte