Portet van zijn grootvader

Hertmans - Oorlog en terpentijn‘Exegi monumentum aere perennius,’ dichtte Horatius, ‘regalique situ pyramidum altius/ quod non imber edax, non Aquilo impotens/ possit diruere aut innumerabilis/ annorum series et fuga temporum.’ In vertaling: ‘Ik heb een monument voltooid, duurzamer dan brons, grootser dan de koninklijke piramiden. Het kan niet vernield worden door de bijtende regen, de razende wind, door een ontelbaar aantal jaar, zelfs niet door de snelvoorbijgaande tijd.’ Ook Stefan Hertmans heeft met Oorlog en terpentijn een monument opgericht, voor zijn grootvader.

Hertmans kreeg de aantekenboeken van zijn grootvader Urbain Martien waarin deze zijn herinneringen aan zijn leven en met name zijn herinneringen aan de Eerste Wereldoorlog had opgeschreven. Al lange tijd liep Hertmans ermee rond en nu, vlak voor het honderdste herdenkingsjaar van de oorlog heeft hij er een boek van gemaakt, waarin het verhaal van zijn opa, een kleine held, de geschiedenis van Europa toont. Lees verder “Portet van zijn grootvader”

Haast is er nergens

Over Berichten van een zakenman van D. Hooijer

D-hooijer-berichten-van-een-zakenman-‘Haast is er nergens,’ schreef D. Hooijer aan haar uitgever Van Oorschot vorig voorjaar –  haar nu verschenen roman Berichten van een zakenman was nog niet definitief af. Ze kampte weliswaar met haar gezondheid, maar haar overlijden eind september kwam toch onverwacht. Haar roman kwam nog af en is nu verschenen. Met Berichten van een zakenman heeft ze een prachtig, Hooijeriaans verhaal nagelaten.

In haar kenmerkende stijl, met eenvoudige zinnen waarachter een hele wereld schuilgaat, beschrijft D. Hooijer de lotgevallen van vier homoseksuele mannen. Peter Landsman valt op oudere mannen. Hij verlaat zijn vriend Carl, die verliefd is geworden op een ander, en gaat terug naar zijn oude geliefde Reggy, een Indonesische man die nog getrouwd is met zijn vrouw Petula en tegelijkertijd een relatie heeft met zijn iets oudere oom Ted. Gecompliceerde liefdesrelaties: het doet denken aan het verhaal ‘Sleur is een roofdier’ uit de gelijknamige verhalenbundel waarmee Hooijer in 2008 de Libris Literatuurprijs won. Lees verder “Haast is er nergens”

La sprezzatura

La superbaIlja Leonard Pfeijffer stapte in 2009 op de fiets om van Leiden naar Rome te fietsen. Onderweg werd hij verliefd op Genua. Prachtige stad zonder dat het een openluchtmuseum is geworden en daarmee is Genua een uitzondering op andere mooie Italiaanse steden. Het is een stad die geleefd wordt, vertelde Pfeiffer in gesprek met Wim Brands. Hij kwam bijna in de verleiding om het woord authenticiteit te gebruiken – kun je nagaan. Zijn leven in Leiden werd te comfortabel, te makkelijk. Met zijn vriendin besloot hij te emigreren. Genua werd zijn nieuwe woonplaats. Hetzelfde Genua waar Pfeijffers roman La superba zich afspeelt. Lees verder “La sprezzatura”

Bijzonder geslaagd experiment

Black BoxHet mocht geen experiment worden. Een verhaal via Twitter moet meer zijn dan gewoon een verhaal zin voor zin tweeten. En dus schreef Egan – ze werkte er, met tussenpozen, een jaar aan – een serie tweets die bij elkaar een verhaal vormen: Black Box. Ze schreef het in een Japans notitieboek met acht vakjes per pagina, ieder vak net groot genoeg voor de 140 tekens die een tweet groot mag zijn. Zo te werk gaan is wel degelijk een experiment – een geslaagd experiment mag ik wel zeggen.

Ik heb het verhaal niet in een keer gelezen, maar verspreid over tien dagen zoals het in eerste instantie via Twitter verspreid gepubliceerd werd. Je moet je een beetje beheersen om niet alles in een keer te lezen, maar dat loont wel. Wie het in een keer leest, zou het misschien te snel zat zijn. Je merkt bij het lezen echt dat het verhaal als tweets geschreven is. Het zijn geen zinnen in een verhaal met afwisseling tussen lange en korte, zinnen met handeling, beschrijving en dialogen; het zijn stuk voor stuk tweets die ook los van elkaar overeind moeten blijven staan – oneliners haast. Lees verder “Bijzonder geslaagd experiment”

Een illusie armer

Butchers Crossing‘Schrijvers en publiek hebben elkaar gevonden in een onvoorspelbaarheid waar geen marketingplan tegenop kan. Ze rennen over de steppen, de industrie in verwarring achterlatend. Dat is een bevrijding voor iedereen,’ schreef Arjen Fortuin over het boekenjaar 2013. We zijn moe na de ‘plofboeken’, van voetballerbiografie tot clitlit, die de industrie ons door de strot heeft geduwd met grote marketingacties. Nu kiezen wij lezers zelf weer wat we willen lezen. En dan kiezen wij lekker klassieke schrijvers: Isaac Babel, Simon Carmiggelt en John Williams. We hebben behoefte aan goede literatuur, na in 2012 een jaar lang meegenomen te zijn van hype naar hype. Lees verder “Een illusie armer”

‘Gewone mensen verdienen ook hun verhalen.’

D. Hooijer - Sleur is een roofdierEen aantal jaar geleden las ik het verhaal ‘Sleur is een roofdier’; nu ook de rest van deze verhalenbundel van D. Hooijer. Ik herinnerde me van het eerste verhaal alleen nog dat het goed was, maar hoe of wat verder, waar het over ging – ik was het vergeten. Bij herlezing nu verbaast het me vooral dat ik toen niet meteen ook de rest van de bundel heb gelezen. Waarom ben ik gestopt? Het is namelijk een fenomenaal boekje van D. Hooijer.

Bij verschijning van Sleur is een roofdier schreef Kees ’t Hart in de Groene: ‘Hooijer bekommert zich meer om het schrijven van zinnen dan om verhalen. Haar verhalen zijn in hoofdzaak vehikels voor haar zinnen.’ Dit is exact hoe ik het boek ook gelezen heb. Ik had minder oog voor het verhaal, zo vaak kwam ik een prachtzin tegen. Deze bijvoorbeeld: Lees verder “‘Gewone mensen verdienen ook hun verhalen.’”

Je leven online

Dave-Eggers-The-CircleGroot nieuws in juni van dit jaar: Edward Snowden onthulde documenten van de Amerikaanse geheime diensten over hoe zij wereldwijde communicatie in de gaten houden. En natuurlijk de schandalen over het afluisteren van verschillende staatshoofden. Er is toch zoiets als privacy? Terecht dat men zich hierover opwindt en de vraag is zeker gerechtigd hoe ver dit soort praktijken mag gaan ten behoeve van staatsveiligheid. Aan de andere kant is het misschien wel stuitender hoeveel privégegevens men vrijwillig uit handen geeft, ofwel in een post op een sociaal medium ofwel door simpelweg ‘akkoord’ te drukken bij het gebruik van een programma of app. Je geeft toestemming voor… ja wat eigenlijk – inderdaad, ik lees ze ook niet, die algemene voorwaarden. Het gevolg is evenwel dat je telefoon per dag 350.000 keer informatie deelt met onbekenden, zoals advertentiebureaus, zonder dat je het weet. Lees verder “Je leven online”

Verschillend lezen

Godfried Bomans - Erik of het klein insectenboekinsectenboekNederland leest Erik of het klein insectenboek en het aardige aan deze leesbevorderingsactie is, dat veel mensen in dezelfde periode aangespoord worden om na lezing daarover in gesprek te gaan. Graag dus een boek dat aanleiding geeft tot discussie. Vaak kiest het CPNB voor een boek over een Groot Maatschappelijk Thema. Vorig jaar bijvoorbeeld ging de discussie over goed en kwaad naar aanleiding van Hermans’ De donkere kamer van Damokles.

Lees verder “Verschillend lezen”

Geschiedenis van achterblijvers

Gilles van der Loo Het laatste kindDe nieuwe roman Het laatste kind van Gilles van der Loo houdt het midden tussen een roman en een verhalenbundel. ‘Mijn nieuwe boek moest een bundel worden, waarvan de verhalen zich in dezelfde stad afspeelden,’ schreef Van der Loo er zelf over. Deze fictieve stad, Palladina, ‘ligt ergens rond de vijfde breedtegraad aan de westkust van Zuid-Amerika. Een voormalig havenstadje, rustend in de armen van een kleine baai waaruit de handel en dus ook een groot deel van het leven zijn vertrokken.’ Door algengroei is de haven nauwelijks meer bereikbaar en veel bewoners zijn hun geluk elders gaan zoeken. De hoofdstukken zijn bijna als aparte verhalen waarin je het leven in Palladina beziet vanuit steeds een ander personage. Alle hoofdstukken bij elkaar vormen samen een verhaal over een havenstad waaruit het leven zich langzaam terugtrekt. Lees verder “Geschiedenis van achterblijvers”

Eindelijk uit: Infinite Jest

infinite jestNooit eerder las ik een boek uit met zo’n groot gevoel van overwinning. Het heeft me ruim drie maanden gekost, maar nu is Infinite Jest uit! Eindelijk. Begrijp me niet verkeerd: het waren in het geheel geen onplezierige maanden die ik met Infinite Jest doorbracht; het lezen duurde alleen ongelofelijk lang. En meer dan eens was het gewoon heel hard doorwerken om door het boek heen te komen.

Achteraf gezien was het natuurlijk ook volstrekt onverantwoord, zonder enige training met dit boek van David Foster Wallace beginnen – aan een marathon begin je ook niet even op een zomermiddag. Maar wat een boek is het – erg goed en ook grappig genoeg om door te blijven lezen. Lees verder “Eindelijk uit: Infinite Jest”

Blijf op de hoogte